Het mediterraan klimaat staat bekend om warme, droge zomers en zachte, natte winters. Dit klimaattype dankt zijn naam aan de Middellandse Zee, waar je het in zijn meest typische vorm terugvindt. Het wordt daarom ook wel het middellandse zeeklimaat genoemd. In dit artikel lees je wat een mediterraan klimaat precies is, welke kenmerken erbij horen, waar het voorkomt en waarom dit klimaat zo geliefd is.
Wat is een mediterraan klimaat?
Een mediterraan klimaat is een klimaattype met een duidelijk seizoensritme: het is warm en droog in de zomer en milder met meer neerslag in de winter. In de klimaatclassificatie van Köppen krijgt dit klimaat de code Cs. Die hoofdletter C staat voor een gematigd klimaat, de letter s geeft aan dat de droogste maand in de zomer valt. Veel mensen spreken ook van een mediterrane klimaat of een mediterraans klimaat, maar het gaat steeds om hetzelfde principe.
Binnen het Cs klimaat maakt Köppen onderscheid tussen Csa en Csb. Bij Csa ligt de gemiddelde temperatuur van de warmste maand boven 22 graden, bij Csb blijft die eronder. Zo ontstaan twee varianten van hetzelfde middellandse zeeklimaat, van het hete kustgebied tot koelere, hoger gelegen streken.
Neerslag en kenmerken van het mediterrane klimaat
De belangrijkste kenmerken draaien om de verdeling van regen en warmte over het jaar. De zomers zijn lang, zonnig en warm en droog, met weinig neerslag. De winters zijn zacht en kennen juist de meeste regenval. De warmste maand van het jaar is meestal juli of augustus, terwijl de koudste maand doorgaans januari is.
Door de hoge verdamping in de zomer ontstaat er een gespannen waterbalans en een lange periode van droogte. De droogste maand in de zomer blijft soms wekenlang kurkdroog, terwijl de natste maand in de winter flink wat neerslag brengt. Deze variabiliteit in regenval en gemiddelde temperatuur maakt het klimaat een dankbaar onderwerp binnen de aardrijkskunde. Droge zomers en natte winters vormen samen het herkenbare patroon van dit klimaattype.
Het mediterraan klimaat volgens Köppen
Volgens de klimaatclassificatie van Köppen valt het mediterrane klimaat onder de gematigde klimaten met een droge zomer. De code Cs onderscheidt het van een vochtig subtropisch klimaat, waar de regen gelijkmatiger over het jaar valt. Het Cs klimaat zit qua warmte dicht bij het subtropische gebied, maar onderscheidt zich door de uitgesproken zomerdroogte.
Verschil met een landklimaat en oceanische klimaten
Een mediterraan klimaat is geen droog landklimaat met extreme uitschieters, want de zee tempert de temperaturen. Het verschilt ook van een oceanische klimaat, waar het hele jaar door neerslag valt. In drogere streken grenst het juist aan het steppeklimaat en uiteindelijk aan het woestijnklimaat, waar de neerslag te laag wordt voor veel groen.
Het mediterraan klimaat in het middellandse zeegebied
Het bekendste gebied is uiteraard het middellandse zeegebied. De landen rond de Middellandse Zee, van Spanje en Italië tot Griekenland, Libanon en Algerije, delen ditzelfde patroon. Toch is dit klimaattype niet beperkt tot Europa. Je vindt vergelijkbare klimaten op de breedtegraden rond 30 tot 45 graden aan de westkant van continenten, zoals in delen van Chili, Californië, Zuid Afrika en Australië.
Het klimaat in landen rond de Middellandse Zee ontstaat doordat in de zomer hogedrukgebieden de regen wegduwen, terwijl in de winter cyclonen vanaf de oceaan vochtige lucht aanvoeren. Die wisseling verklaart waarom dezelfde plek warm en droog is in juli en groen en nat in januari. In feite is het een gematigd zeeklimaat met een sterk seizoensgebonden regenval.
Droogte, vegetatie en plantengroei
De vegetatie is volledig aangepast aan de lange droogte van de zomer. Planten met harde, leerachtige bladeren houden vocht vast, en de olijfboom is hét symbool van de mediterrane plantengroei. Ook wijnranken, citrusbomen en aromatische kruiden gedijen hier uitstekend. Deze plantengroei verschilt sterk van die in een woestijnklimaat, waar de neerslag simpelweg te laag is voor zoveel groen.
Mediterraan klimaat in Spanje
Spanje is het schoolvoorbeeld van een warm mediterraan klimaat. Vooral de oostkust en het zuiden genieten van honderden zonuren per jaar. Wil je dieper ingaan op de regionale verschillen, lees dan ons artikel over het klimaat in Spanje, waar we het weer per regio en seizoen bespreken. De Costa Blanca en de Costa del Sol vallen onder een typisch gematigd mediterraan klimaat met milde winters en zachte voorjaren.
Waarom dit klimaat aantrekkelijk is voor een tweede huis
De combinatie van zon, zachte winters en een aangename gemiddelde temperatuur maakt het mediterrane klimaat geliefd bij wie naar het zuiden wil. Steeds meer Nederlanders kiezen voor een woning aan de Spaanse kust. In onze regiogids over Costa Blanca Zuid lees je waar het klimaat het mildst is, en in ons overzicht over een tweede huis in Spanje vind je praktische tips over regio en financiën.
Mediterraan klimaat en klimaatverandering
Door de klimaatverandering nemen hittegolven en droogte in het middellandse zeegebied toe. Onderzoekers zien dat de droogste maand steeds droger wordt en dat de neerslag onregelmatiger valt. Die toenemende variabiliteit zet de waterbalans verder onder druk en beïnvloedt zowel de landbouw als de natuurlijke vegetatie. Toch blijft het mediterraan klimaat voor veel mensen een van de prettigste klimaten om in te leven.
Veelgestelde vragen over het mediterraan klimaat
Wat betekent de code Cs?
De code Cs komt uit de klimaatclassificatie van Köppen. De C wijst op een gematigd klimaat, de s betekent dat de zomer de droogste maand kent. Samen vormen ze de aanduiding voor het mediterrane klimaat.
Wat is het verschil tussen Csa en Csb?
Beide horen bij het mediterraan klimaat. Bij Csa is de warmste maand heter dan 22 graden, bij Csb blijft die koeler. Csa vind je vaak aan warme kusten, Csb meer landinwaarts of op grotere hoogte.
In welke maand valt de meeste neerslag?
De meeste neerslag valt in de winter. De natste maand ligt meestal tussen november en februari, terwijl de zomer juist droog blijft door de hoge verdamping.
Conclusie
Kort samengevat is het mediterraan klimaat een gematigd klimaattype met droge zomers, milde en natte winters en een sterk seizoensgebonden regenval. Het komt voor rond de Middellandse Zee en op vergelijkbare breedtegraden elders, van Chili tot Australië. Of je dit klimaat nu bestudeert vanuit de aardrijkskunde of overweegt om naar het zuiden te verhuizen, het blijft een van de aangenaamste klimaattypes om in te wonen.
