Heb je een tweede huis in Nederland of een vakantiewoning in Spanje, dan krijg je te maken met belasting in box 3 van de Nederlandse inkomstenbelasting. In 2026 telt de tweede woning mee als bezitting waarover je belasting betaalt op basis van fictief rendement. Vanaf 2027 verandert het stelsel naar belasting over werkelijke rendement. In dit artikel leggen we uit hoe de belasting 2e huis werkt in box 3, hoe de Belastingdienst de waarde van de woning bepaalt en wat er fiscaal aftrekbaar is.
Belasting 2e huis in box 3: hoe werkt het?
Een tweede woning, of het nu een vakantiewoning in Nederland of een huis in Spanje is, valt voor de Nederlandse fiscus in box 3. In box 3 betaal je belasting over een fictief rendement op je bezittingen, niet over de werkelijke huurinkomsten. De Belastingdienst hanteert een rendementspercentage van circa 6,04 procent voor onroerend goed in 2026, en daarover betaal je 36 procent inkomstenbelasting. De waarde van de woning bepaalt de hoogte van de aanslag.
WOZ-waarde of werkelijke waarde voor je tweede huis
Voor een Nederlandse tweede woning gebruikt de Belastingdienst de WOZ-waarde. Voor een buitenlandse vakantiewoning in Spanje of Frankrijk gebruik je de werkelijke marktwaarde of taxatiewaarde per peildatum 1 januari. Bij verhuur tellen de huurinkomsten niet apart mee in box 3 (alleen het werkelijke rendement vanaf 2027). Voor fiscale partners mag je het tweede huis verdelen over jullie aangiften om optimaal van het heffingsvrij vermogen gebruik te maken.
Box 1 of box 3: wanneer welke?
De primaire eigen woning waarin je woont valt in box 1 (eigenwoningforfait, hypotheekrenteaftrek). Een tweede huis dat je niet als hoofdverblijf gebruikt valt in box 3. Een uitzondering bestaat voor woningen die je tijdelijk verlaat (bijvoorbeeld bij echtscheiding of werk in het buitenland). Verhuur je je tweede huis structureel als bedrijf, dan kan deze in box 1 vallen onder resultaat uit overige werkzaamheden.
Berekening: box 3 belasting tweede woning in 2026
Voorbeeld: je hebt een vakantiewoning in Spanje van 250.000 euro waarde, plus 50.000 euro spaargeld. Totaal vermogen: 300.000 euro. Heffingsvrij vermogen 2026: 57.684 euro per persoon. Belastbaar vermogen: 242.316 euro. Fictief rendement op onroerend goed (6,04 procent) en spaargeld (1,03 procent) leveren een rendement op van circa 13.500 euro. Daarover 36 procent belasting = 4.860 euro per jaar belasting 2e huis.
Wat verandert er in 2027? Werkelijke rendement
Vanaf 2027 verandert box 3 fundamenteel. Dan ga je belasting betalen over je werkelijke rendement: feitelijke huurinkomsten plus waardestijging minus aftrekbare kosten. Dat betekent voor verhuurde tweede huizen meer administratie maar mogelijk ook meer belasting bij goede rendementen. Voor leegstaande vakantiewoningen kan de aanslag juist lager uitvallen.
Aftrekbare kosten en wat niet aftrekbaar is
In box 3 zijn schulden aftrekbaar van je bezittingen, mits ze boven de drempel van 3.700 euro per persoon uitkomen. Een hypotheek op de tweede woning is dus aftrekbaar. Niet aftrekbaar: onderhoudskosten, gemeentelijke belastingen, IBI of WOZ-belasting. Vanaf 2027 worden bepaalde kosten wel aftrekbaar tegen werkelijk rendement.
Tweede huis in Spanje: dubbele belasting?
Heb je een tweede huis in Spanje, dan betaal je in Spanje IBI (gemeentelijke belasting) en IRNR (niet-resident inkomstenbelasting over fictief huurinkomen). Meer over de Nederlandse kant daarvan lees je bij belasting op een vakantiehuis in het buitenland. In Nederland ben je tegelijk box 3 verschuldigd. Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje voorkomt dubbele belasting: je krijgt verrekening voor de in Spanje betaalde belasting. Lees meer over belastingen op een huis in Spanje en wat een huis in Spanje gemiddeld kost.
Tips om belasting 2e huis te beperken
Verdeel het tweede huis over fiscale partners om dubbel heffingsvrij vermogen te benutten. Houd hypotheekschuld bewust hoog (binnen verstandige grenzen) om je belastbaar vermogen te verlagen. Plan je peildatum: aankopen vlak na 1 januari verschuiven de aanslag een jaar. Voor vakantiewoningen in Spanje: combineer je IBI en IRNR-administratie netjes voor verrekening. Bekijk ook ons artikel over de regels rond huis kopen in Spanje.
Veelgestelde vragen over belasting 2e huis
Telt mijn vakantiewoning in Spanje mee in box 3? Ja, in box 3 als je niet permanent in Spanje woont en in Nederland fiscaal resident bent.
Wat is het heffingsvrij vermogen in 2026? 57.684 euro per persoon, dus 115.368 euro voor fiscale partners samen.
Kan ik mijn hypotheek op een tweede huis aftrekken? In box 1 niet (geen eigen woning), in box 3 wel als schuld boven de drempel.
Wanneer geldt het werkelijke rendement? Vanaf belastingjaar 2027.
