Belastingen

Valor de referencia in Spanje: wat het is en hoe u die opzoekt

De valor de referencia is de jaarlijkse fiscale waarde van het Spaanse Catastro. Sinds 1 januari 2022 is die waarde de ondergrens voor onder meer de overdrachtsbelasting en de erf- en schenkbelasting. Ligt hij hoger dan de koopprijs, dan betaalt u belasting over die hogere waarde. Deze uitleg laat zien hoe u de waarde opzoekt en wat u kunt doen als u het er niet mee eens bent.

Erwin Verbeek over Valor de referencia SpanjeErwin Verbeek Bijgewerkt 19 november 2026 8 min lezen
Wit Andalusisch stadje Arcos de la Frontera, met huizen tegen een rotsrand.

De valor de referencia is de waarde die de Dirección General del Catastro, het Spaanse kadaster, jaarlijks aan een onroerende zaak toekent. Die waarde rust op de prijzen van verkopen die bij de notaris zijn gepasseerd, en op de gegevens van de woning in het Catastro. Sinds 1 januari 2022 is die waarde de ondergrens voor onder meer de overdrachtsbelasting (ITP) en de erf- en schenkbelasting. Koopt u in november 2026 een bestaande woning en ligt de valor de referencia hoger dan de koopprijs, dan betaalt u belasting over die hogere waarde. Deze tekst is algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van een advocaat of fiscalist.

Wat is de valor de referencia?

Het Catastro zelf omschrijft de valor de referencia als het resultaat van een analyse van alle vastgoedverkopen die voor een notaris of een andere openbare ambtenaar plaatsvinden, toegepast op de kadastrale gegevens van het betreffende object. Het is een van de economische kenmerken in de kadastrale beschrijving van de woning. De waarde wordt elk jaar opnieuw vastgesteld, voor alle gemeenten tegelijk, en is openbaar te raadplegen in de Sede Electrónica del Catastro.

De waarde mag de marktwaarde niet overschrijden. Daarom past het Catastro een kortingsfactor toe, de factor de minoración. Die factor staat in de ministeriële orden HFP/1104/2021 van 7 oktober 2021 en is voor stedelijke en landelijke onroerende zaken vastgesteld op 0,9. In de vragenlijst van het Catastro wordt diezelfde orden nog steeds genoemd als de geldende grondslag voor die korting, ook bij de toelichting op de waarden per 1 januari 2026.

Let op: dit stelsel hoort bij het landelijke Catastro. In het Baskenland en Navarra werkt het Catastro van de staat niet; die gebieden hebben een eigen foraal stelsel. Laat de fiscale waarde daar apart nagaan.

Het verschil met de valor catastral

De valor de referencia is niet hetzelfde als de valor catastral, de kadastrale waarde op uw aanslag van de onroerendezaakbelasting (IBI). Volgens het Catastro verandert de valor de referencia de geldende valor catastral in het geheel niet. Hij heeft geen gevolgen voor de IBI, en evenmin voor andere belastingen die de valor catastral als heffingsgrondslag gebruiken.

Het onderscheid is in de praktijk eenvoudig. De valor catastral is een beschermd gegeven, wordt niet openbaar gepubliceerd en dient onder meer voor de IBI. De valor de referencia wordt elk jaar vastgesteld, is niet beschermd en staat permanent in de elektronische zetel van het Catastro. Wie beide door elkaar haalt, rekent met het verkeerde bedrag.

Voor welke belastingen telt de waarde?

Als een overdracht van een onroerende zaak onder een van deze belastingen valt, is de valor de referencia de heffingsgrondslag:

  • het Impuesto sobre Transmisiones Patrimoniales y Actos Jurídicos Documentados (ITP en AJD), typisch de overdrachtsbelasting bij de koop van een bestaande woning;
  • het Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones (ISD), de erf- en schenkbelasting.

Is de waarde die u opgeeft, de overeengekomen prijs of beide hoger dan de valor de referencia, dan geldt het hoogste van die bedragen. De valor de referencia is dus de ondergrens, niet automatisch het bedrag waarover u altijd belasting betaalt. Bij de eerste kopieën van notariële akten over onroerende zaken mag de heffingsgrondslag van het AJD, als die op de waarde van het object rust, evenmin onder de valor de referencia liggen.

De Junta de Castilla y León, als regionale belastingdienst, bevestigt dat deze regel geldt voor belastbare feiten vanaf 1 januari 2022. De waarde die telt, is die op de datum waarop de belasting verschuldigd wordt, dus op de dag van de overdracht, de erfenis of de schenking. De tarieven zelf verschillen per autonome regio en horen niet in dit stuk; die laat u door uw adviseur op de woning en de regio toepassen.

Het Catastro merkt nog een gevolg op voor de vermogensbelasting (Impuesto sobre el Patrimonio). Als de valor de referencia de heffingsgrondslag was bij de aankoop, telt hij mee bij de waardebepaling voor die belasting. Dat geldt alleen voor onroerende zaken die u vanaf 1 januari 2022 hebt verkregen, niet voor vermogen dat u daarvoor al had.

Hoe zoekt u de waarde op?

U zoekt de valor de referencia op in de Sede Electrónica del Catastro. Volgens het Catastro identificeert u zich daar met de gegevens van een identiteitsdocument, met een digitaal certificaat of via Cl@ve. Vervolgens vraagt u de waarde op een bepaalde datum op, en u kunt daarvan een certificaat downloaden. Als kadastrale titularis kunt u ook een certificado de motivación krijgen: een stuk waarin de technische bouwstenen van de berekening staan.

Voor het opzoeken hebt u de referencia catastral nodig, het twintigtekens tellende kadastrale nummer van de woning. Dat nummer staat onder meer op de IBI-aanslag en vaak in de nota simple of de escritura. Het nummer zelf is iets anders dan de valor de referencia: het identificeert de woning, het is niet de fiscale waarde.

Kies als peildatum de dag van de voorgenomen overdracht, niet willekeurig vandaag. De waarden voor 2026 zijn volgens de aankondiging van de Dirección General del Catastro in het staatsblad (BOE van 16 december 2025) vanaf 1 januari 2026 permanent te raadplegen. U kunt de waarde ook opvragen bij een kantoor van het Catastro (Gerencia), na een afspraak via de Línea Directa del Catastro. In diezelfde aankondiging staan de nummers 91 387 45 50 en 902 37 36 35.

Vraag de waarde op voordat u een voorlopig koopcontract tekent. Ligt hij duidelijk boven de vraagprijs, dan weet u vooraf dat de belasting over dat hogere bedrag wordt berekend. Een advocaat of gestor kan de opvraag voor u doen als u zelf geen toegang tot de elektronische zetel hebt.

Wat als de waarde hoger is dan de koopprijs?

Dan is de heffingsgrondslag de valor de referencia. Een voorbeeld ter verduidelijking, geen echte transactie: koopt u een woning voor 200.000 euro en is de valor de referencia op de dag van de overdracht 230.000 euro, dan wordt de overdrachtsbelasting berekend over 230.000 euro. Omgekeerd, als de koopprijs 230.000 euro is en de valor de referencia 200.000 euro, dan telt de koopprijs.

Die situatie komt vooral voor bij woningen die onder de typische prijs in de buurt worden verkocht, bijvoorbeeld omdat er een verbouwing nodig is of omdat de verkoop onder tijdsdruk staat. De referentiewaarde is geen taxatie van déze woning in déze staat. Het Catastro individualiseert een gemiddelde moduleswaarde voor de zone, onder meer naar typologie, ouderdom en onderhoudsstaat volgens de kadastrale beschrijving. Kloppen die kadastrale gegevens niet met de werkelijkheid, dan kan dat de waarde kleuren. Dat is een reden om de kadastrale beschrijving bij de due diligence te laten meenemen, zonder dat dit stuk de plaats inneemt van een bouwkundige keuring of een nota simple.

Wat als er geen valor de referencia is?

Niet elke onroerende zaak heeft op elke datum een valor de referencia. Het Catastro noemt als oorzaken onder meer dat het object buiten het bereik van de jaarlijkse resolución valt, of dat er een technische reden is die in die resolución is voorzien. In dat geval is de heffingsgrondslag, onverminderd een latere controle door de belastingdienst, de hoogste van de opgegeven waarde en de marktwaarde. Dat staat zo in de toelichting van het Catastro over het fiscale gebruik van de waarde, en de Junta de Castilla y León herhaalt dezelfde regel.

Wat kunt u doen als u het er niet mee eens bent?

U kunt de valor de referencia niet los van een belastingaanslag aanvechten. Het Catastro is daar duidelijk over: bestrijden kan pas wanneer de waarde fiscaal werkt, dus als heffingsgrondslag van de ITP, het AJD of de erf- of schenkbelasting.

In de aankondiging van de waarden voor 2026 staat de procedure zo. Vindt u dat de vaststelling van de waarde uw gerechtvaardigde belangen schaadt, dan kunt u verzoeken om rectificatie van de aangifte (autoliquidación) die u zelf hebt gedaan, of bezwaar (recurso de reposición) instellen bij de belastingdienst, of een economisch-administratieve klacht indienen bij het Tribunal Económico-Administrativo Regional tegen de aanslag die de belastingdienst eventueel oplegt. De precieze termijn hangt af van uw stuk en van de bevoegde regionale dienst. Laat die termijn door een advocaat of fiscalist vaststellen; dit artikel noemt geen algemene termijn, omdat die van de situatie afhangt.

Veelgestelde vragen

Telt de valor de referencia mee voor de IBI?

Nee. Het Catastro stelt nadrukkelijk dat de valor de referencia geen enkel gevolg heeft voor de IBI. Voor die gemeentelijke belasting blijft de valor catastral de grondslag.

Wanneer vraagt u de waarde op?

Vóór u een bindend koopcontract tekent, en op de beoogde datum van de overdracht. De waarde wordt jaarlijks vastgesteld; de peildatum is de dag waarop de belasting verschuldigd wordt.

Geldt de valor de referencia ook bij nieuwbouw?

Bij nieuwbouw van een projectontwikkelaar betaalt u in de regel btw (IVA) in plaats van overdrachtsbelasting. De valor de referencia is de ondergrens bij belastingen waar de waarde van de onroerende zaak de heffingsgrondslag is, zoals ITP, AJD en erf- en schenkbelasting. Of de waarde in uw concrete nieuwbouwkoop een rol speelt, bijvoorbeeld bij later AJD of bij een erfenis, beoordeelt uw adviseur.

Kunt u de waarde zelf opzoeken als Nederlander?

Ja, via de Sede Electrónica del Catastro, als u zich kunt identificeren op een van de door het Catastro genoemde manieren, of via een Gerencia op afspraak. Lukt de toegang niet, dan vraagt uw advocaat, gestor of aankoopbegeleider de waarde voor u op. U hebt daarvoor de referencia catastral nodig.

Bronnen

  • Dirección General del Catastro, Preguntas frecuentes, onderdeel Valor de referencia, geraadpleegd op 15 november 2026.
  • Dirección General del Catastro, Usos fiscales, onderdeel Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones y sobre Transmisiones Patrimoniales y Actos Jurídicos Documentados, geraadpleegd op 15 november 2026.
  • BOE-B-2025-46480, aankondiging van de Dirección General del Catastro over de valores de referencia van stedelijke onroerende zaken voor 2026, BOE nr. 301 van 16 december 2025.
  • Orden HFP/1104/2021 van 7 oktober 2021, BOE-A-2021-16584, artikelen 1 en 2 (factor de minoración 0,9).
  • Ley 11/2021 van 9 juli 2021, maatregelen tegen belastingfraude, als wijziging van de heffingsgrondslag.
  • Junta de Castilla y León, Tributos, pagina Valor de referencia de bienes urbanos, geraadpleegd op 15 november 2026 (bevestiging van de regel vanaf 1 januari 2022).
Erwin Verbeek
Erwin Verbeek

Kosta Vista begeleidt Nederlandse kopers bij het kopen van een huis aan de Costa Blanca en Costa del Sol.

Klaar om de stap te zetten?

Bekijk het actuele aanbod of laat ons persoonlijk voor je zoeken, met kostenplaatje per woning.

Hoi! Kan ik je ergens mee helpen? 😊
Lisa

Lisa van KostaVista

Jouw assistent voor een huis in Spanje

Hola! 👋 Ik ben Lisa van KostaVista. Hoe kan ik je helpen bij het vinden van jouw droomhuis in Spanje?