De residencia in Spanje is uw officiële inschrijving als inwoner bij de Spaanse overheid. Voor Nederlanders, als burgers van de Europese Unie, heet het document het certificado de registro de ciudadano de la Unión, ook wel het groene certificaat genoemd. Wie langer dan drie maanden in Spanje gaat wonen, moet dit certificaat binnen drie maanden na aankomst persoonlijk aanvragen (Policía Nacional).
De termen NIE, residencia en TIE lopen in de praktijk vaak door elkaar. Ze zijn niet hetzelfde. Hieronder ziet u wat elk document is, welk document voor u geldt en hoe de aanvraag verloopt. Deze tekst is algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies van een gestor of advocaat.
Het verschil tussen NIE, residencia en TIE
| Document | Wat het is | Voor wie |
|---|---|---|
| NIE (Número de Identidad de Extranjero) | Een persoonlijk identificatienummer voor buitenlanders, nodig voor onder meer een huiskoop, belastingzaken en contracten | Iedere buitenlander met economische, fiscale of andere banden met Spanje, ook als u er niet woont |
| Certificado de registro (residencia voor EU-burgers) | Inschrijving in het Registro Central de Extranjeros als inwoner, met uw NIE erop | EU-burgers die langer dan drie maanden in Spanje wonen |
| TIE (Tarjeta de Identidad de Extranjero) | Een identiteitskaart met foto voor buitenlanders met een verblijfsvergunning | Onder meer burgers van buiten de EU en Britten onder het terugtrekkingsakkoord |
Als Nederlander krijgt u dus geen TIE, maar het certificado de registro. Daarop staan volgens de Policía Nacional uw naam, nationaliteit, adres, uw NIE en de datum van registratie. Een NIE alleen is geen residencia: het nummer zegt niets over waar u woont. Meer over het NIE-nummer leest u in onze uitleg over NIE-nummer aanvragen.
Heeft u een partner of gezinslid zonder EU-nationaliteit, dan vraagt die een aparte kaart aan: de tarjeta de residencia de familiar de ciudadano de la Unión (Policía Nacional).
Wanneer hebt u een residencia nodig?
De verplichting geldt als u langer dan drie maanden in Spanje verblijft. Dat staat zowel bij de Policía Nacional als bij de Junta de Andalucía.
Voor een eigenaar van een vakantiewoning die steeds korter dan drie maanden achter elkaar in Spanje is, ligt dat anders dan voor iemand die er vast gaat wonen. Waar u fiscaal woont, is daarbij een aparte vraag. Laat uw persoonlijke situatie, zeker als u tussen Nederland en Spanje pendelt, beoordelen door een gestor of fiscalist.
Daarnaast moet u aan een van de voorwaarden voor verblijf voldoen. Volgens de officiële informatie gaat het om situaties zoals werken in loondienst in Spanje, werken als zelfstandige, of beschikken over voldoende middelen en een ziektekostenverzekering, of studeren (Mundo Jurídico, op basis van de Spaanse regelgeving). Welke bewijsstukken bij uw situatie horen, verschilt.
Welke documenten levert u aan?
De Policía Nacional noemt in elk geval:
- het aanvraagformulier EX-18 (Solicitud de inscripción en el Registro Central de Extranjeros);
- uw paspoort of identiteitskaart, geldig;
- het betalingsbewijs van de tasa modelo 790 código 012;
- de bewijsstukken waaruit blijkt dat u aan de voorwaarden voldoet.
Die bewijsstukken hangen af van uw situatie. Werkt u in loondienst, dan gaat het om een werkgeversverklaring of arbeidscontract. Woont u in Spanje zonder te werken, bijvoorbeeld als gepensioneerde, dan toont u voldoende middelen en een ziektekostenverzekering aan. Kantoren kunnen per provincie aanvullende stukken vragen. Vraag het bij het maken van de afspraak na.
Veel kantoren vragen ook om uw inschrijving in het gemeentelijk bevolkingsregister, het padrón, als bewijs van uw adres. Hoe u zich inschrijft, leest u in ons artikel over het empadronamiento.
Waar en hoe vraagt u het aan?
- Maak een afspraak (cita previa). U vraagt het certificaat persoonlijk aan bij de Oficina de Extranjería of de politie in de provincie waar u woont. Afspraken maakt u online via het systeem voor cita previa. In drukke regio’s kan het lastig zijn om snel een afspraak te krijgen. De Spaanse ombudsman (Defensor del Pueblo) kreeg daar bijvoorbeeld klachten over uit Barcelona (Defensor del Pueblo).
- Vul het EX-18-formulier in.
- Betaal de tasa 790 código 012. U vult het formulier online in op de site van de Policía Nacional en betaalt bij een bank. U hoeft daar geen rekening te hebben. Kies de optie voor het “certificado de registro de residente comunitario”.
- Ga naar de afspraak met alle originelen en kopieën.
- Ontvang het certificaat. Volgens de Policía Nacional wordt het certificaat direct uitgereikt als alles in orde is.
Termijnen en kosten
- Termijn: binnen drie maanden na uw aankomst in Spanje (Policía Nacional).
- Afgifte: direct bij de afspraak, als uw dossier compleet is (Policía Nacional).
- Kosten: de tasa voor het certificado de registro bedraagt € 12, volgens de actuele instructies van onder meer de Universidad Autónoma de Madrid (UAM). Het officiële bedrag ziet u bij het invullen van het formulier op de site van de Policía Nacional.
Wie vijf jaar onafgebroken legaal in Spanje woont, kan volgens de Europese verblijfsregels in aanmerking komen voor duurzaam verblijf. Laat de voorwaarden voor uw situatie controleren door een specialist.
Veelvoorkomende misverstanden
- “Met een NIE ben ik resident.” Nee. Veel kopers van een vakantiewoning hebben een NIE als niet-resident. Dat nummer is nodig voor de koop, maar maakt u geen inwoner.
- “De groene kaart is een identiteitsbewijs.” Het certificado de registro is een registratiebewijs, geen identiteitsbewijs. Neem bij officiële zaken ook uw paspoort of identiteitskaart mee.
- “Na de koop van een woning word ik automatisch resident.” Nee. Een woning kopen en in Spanje gaan wonen zijn twee aparte zaken. De inschrijving als inwoner vraagt u zelf aan.
- “Inschrijven in het padrón is genoeg.” Het padrón is de gemeentelijke inschrijving. Het certificado de registro is de inschrijving bij de nationale overheid. Het zijn twee verschillende registraties.
Waarom de residencia belangrijk is
Het certificaat is uw bewijs dat u legaal in Spanje woont. Het wordt gevraagd bij uiteenlopende zaken, zoals inschrijving bij de Spaanse gezondheidszorg, het omzetten van uw rijbewijs, een bankrekening als inwoner of het aanvragen van regelingen die alleen voor inwoners gelden. Ook bij de koop van een woning komt de vraag of u resident bent terug, onder meer voor belastingen. In ons kenniscentrum vindt u meer over wonen, kopen en belastingen in Spanje.
Veelgestelde vragen over de residencia in Spanje
Heb ik als Nederlander een TIE nodig?
Nee. Als EU-burger krijgt u het certificado de registro. De TIE is onder meer bedoeld voor burgers van buiten de EU.
Is een NIE hetzelfde als een residencia?
Nee. Het NIE is een identificatienummer. Het certificado de registro is uw inschrijving als inwoner, met het NIE erop.
Binnen welke termijn moet ik de residencia aanvragen?
Binnen drie maanden na aankomst, als u langer dan drie maanden in Spanje blijft.
Wat kost het certificado de registro?
De tasa bedraagt € 12. Controleer het actuele bedrag bij het invullen van formulier 790 código 012.
Kan iemand anders het voor mij aanvragen?
Volgens de officiële informatie dient de EU-burger de aanvraag persoonlijk in. Een gestor kan u wel helpen met de voorbereiding.
Bronnen
- Policía Nacional: Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión Europea (verplichting, termijn, documenten, directe afgifte)
- Policía Nacional: Tarjeta de residencia de familiar
- Junta de Andalucía: Información para la ciudadanía de la UE
- UAM: Certificado de Registro de Ciudadano de la UE (tasa € 12)
- Mundo Jurídico (voorwaarden voor verblijf)
- Defensor del Pueblo (moeite met cita previa)

