De cédula de habitabilidad is een Spaans bewoonbaarheidscertificaat: een officieel document waarin staat dat een woning voldoet aan de minimale eisen om erin te wonen. Of u er bij aankoop of verhuur een nodig hebt, hangt af van de regio. De Spaanse consumentenbond OCU telde in maart 2026 nog acht autonome regio’s die de cédula eisen, en elders is hij vervangen door een gemeentelijke vergunning of een eigen verklaring. Koopt u aan de Costa Blanca, de Costa del Sol of op Mallorca, dan gelden dus elk andere regels.
In dit artikel leest u wat de cédula de habitabilidad is, wanneer u hem nodig hebt, hoe het per regio zit en waar u als koper op let. Meer achtergrond over het koopproces vindt u in ons kenniscentrum over wonen en kopen in Spanje.
Wat is de cédula de habitabilidad?
De cédula de habitabilidad bevestigt dat een woning de minimale voorwaarden voor bewoning haalt. Denk aan oppervlakte, daglicht, ventilatie, sanitair en veiligheid. Het is geen bouwvergunning en ook geen bewijs dat alles op het perceel legaal is gebouwd. Het zegt alleen: dit is een bewoonbare woning.
Hoe zo’n document eruitziet, verschilt per regio. In Catalonië vermeldt de cédula volgens de Generalitat onder meer het adres, de bruikbare oppervlakte van de woning en de vertrekken, het maximale aantal bewoners en de gegevens van de technicus die de bewoonbaarheid heeft gecertificeerd. De naam van de eigenaar staat er niet op. Het certificaat hoort dus bij de woning, niet bij u.
In het Nederlands wordt het document soms een bewoonbaarheidsverklaring of bewoningsvergunning genoemd. In Catalonië en op de Balearen ziet u ook de Catalaanse spelling: cèdula d’habitabilitat.
Soorten cédula
Er zijn grofweg drie varianten:
- Primera ocupación: voor een nieuwbouwwoning, aangevraagd na oplevering en vóór de eerste bewoning.
- Segunda ocupación: voor een bestaande woning die al eerder bewoond is, bijvoorbeeld bij doorverkoop of verhuur.
- Na renovatie: na een ingrijpende verbouwing die de indeling verandert.
Op Mallorca bestaat daarnaast een cédula de carencia, voor gebouwen die vóór 1 maart 1987 klaar waren en nooit een cédula hadden.
Wanneer hebt u een cédula nodig?
In de regio’s die de cédula nog gebruiken, komt het document op drie momenten terug:
- Verkoop. In Catalonië moet de woning een cédula hebben op het moment van de overdracht. Op Mallorca kan de notaris volgens mallorca.com de akte niet passeren zonder geldige cédula.
- Verhuur. Zowel lange als korte verhuur vraagt in die regio’s een geldige cédula. Op de Balearen is hij ook nodig om een toeristische licentie (ETV) aan te vragen.
- Nutsvoorzieningen. Leveranciers van water, elektriciteit, gas en telecom moeten in Catalonië een geldige cédula vragen voordat ze een contract afsluiten. Op Mallorca geldt dat ook bij het overzetten van bestaande contracten.
Dat laatste punt wordt vaak vergeten. Koopt u een woning waarvan de cédula is verlopen, dan kunt u in die regio’s tegen problemen aanlopen zodra u de stroom of het water op uw naam wilt zetten.
Cédula de habitabilidad per regio
Huisvesting is in Spanje een bevoegdheid van de regio’s. Daardoor bestaat er geen landelijke regel. Hieronder de regio’s waar Nederlandse kopers het vaakst zoeken.
Catalonië (Costa Brava, Costa Daurada)
Catalonië houdt vast aan de cédula. De regels staan in het Catalaanse decreet over minimale bewoonbaarheidseisen. Een cédula voor nieuwbouw is 25 jaar geldig, een cédula voor tweede bewoning en na renovatie 15 jaar. U hebt hem nodig bij verkoop, verhuur en het afsluiten van nutscontracten. De aanvraag loopt via de Generalitat, met een certificaat van een bevoegde technicus.
Balearen (Mallorca, Ibiza, Menorca)
Ook op de Balearen is de cédula verplicht. De Balearische woonwet (Ley 5/2018) regelt de bewoonbaarheid, en op Mallorca handelt het Consell de Mallorca de aanvragen af. Een cédula is daar 10 jaar geldig. Daarna is een vernieuwing (renovación) nodig voordat de woning wordt verkocht, opnieuw verhuurd of de nutscontracten worden overgezet. Reken volgens mallorca.com op ongeveer een maand behandeltijd.
Comunitat Valenciana (Costa Blanca, Valencia)
In de regio Valencia, waar veel Nederlanders aan de Costa Blanca kopen, werkt het anders. Sinds 23 februari 2021 geldt Decreto 12/2021. Daarin is de declaración responsable de primera ocupación y sucesivas de viviendas het document waarmee u een woning mag bewonen. Dat is een verklaring die u bij de gemeente indient, met een certificaat van een technicus. De verklaring werkt vanaf de dag van indiening; de gemeente kan achteraf controleren.
Voor bestaande woningen moet de declaración responsable worden vernieuwd als de eerste bewoning meer dan 10 jaar geleden is en de woning van eigenaar wisselt of er een nieuw contract voor water, gas of elektriciteit wordt afgesloten. Alleen van leverancier wisselen telt niet als nieuw contract. Oudere cédulas en ocupatievergunningen blijven geldig onder hun oude regels, maar vervallen bij de volgende wisseling van bewoning. Het technische certificaat dat u bij de verklaring voegt, mag op het moment van indienen maximaal drie maanden oud zijn.
Wilt u in deze regio toeristisch verhuren, dan speelt het document opnieuw een rol: het Valenciaanse decreet over toeristische accommodatie (Decreto 10/2021, artikel 23.e) vraagt dat de eigenaar verklaart over een ocupatievergunning of gelijkwaardig document te beschikken.
Andalusië (Costa del Sol, Costa de la Luz, Costa de Almería)
Andalusië kent geen cédula de habitabilidad. Voor nieuwbouw ging het jarenlang om de licencia de primera ocupación van de gemeente. Onder de Andalusische ruimtelijke-ordeningswet LISTA (Ley 7/2021) is dat voor de meeste gevallen een declaración responsable de ocupación geworden, die u laat werken vanaf de dag van indiening. Bij doorverkoop van een bestaande woning is in de praktijk meestal geen apart bewoonbaarheidsdocument nodig.
Let wel op bij verhuur. Voor inschrijving als vakantiewoning in het Andalusische toerismeregister werd een licencia de primera ocupación gevraagd, schreef Spanish Property Insight in 2020. Oudere woningen hebben die soms niet, of de gemeente kan het origineel niet meer vinden. Een nieuwe aanvraag vraagt dan een technisch rapport en kan lang duren. Lees meer in ons artikel over regels voor vakantieverhuur per regio.
Murcia en overige regio’s
Volgens OCU vragen naast Catalonië en de Balearen ook Navarra, de Canarische Eilanden, Extremadura, La Rioja, Asturië en Murcia nog een cédula. Voor Murcia zijn de bronnen niet eenduidig: gemeenten daar werken ook met een declaración responsable voor eerste en tweede bewoning, waarbij een technisch certificaat over de bewoonbaarheid hoort. Koopt u aan de Costa Cálida, laat uw advocaat dan bij de gemeente nagaan welk document voor die specifieke woning geldt. In regio’s als Madrid, Castilla y León en Castilla-La Mancha werkt men met een ocupatievergunning of declaración responsable in plaats van een cédula.
Hoe vraagt u een cédula de habitabilidad aan?
De stappen lijken in de meeste regio’s op elkaar:
- U schakelt een bevoegde technicus in, meestal een (bouwkundig) architect. Die bezoekt de woning en stelt een certificaat op.
- U vult het aanvraagformulier van de regio of gemeente in en betaalt de leges.
- U dient de aanvraag in, digitaal of op afspraak. Voeg uw NIE, de eigendomsakte en het certificaat van de technicus toe.
- De instantie geeft de cédula af, of in Valencia en Andalusië: uw declaración responsable is geldig vanaf indiening.
De leges zelf zijn meestal beperkt. The Local noemde in december 2023 voor Barcelona 44,35 euro voor een nieuwbouwwoning en 20,45 euro voor een eerder bewoonde woning. Het grootste deel van de kosten zit in het honorarium van de technicus, en dat verschilt per woning en per regio. Vraag minstens twee offertes.
Waar let u op als koper?
De cédula is een van de documenten die u vóór de koop wilt zien, naast een paar andere:
- Geldigheid. Vraag een kopie en kijk naar de datum. Op Mallorca vervalt een cédula na 10 jaar, in Catalonië na 15 of 25 jaar. Spreek in het voorlopig koopcontract af dat de verkoper zorgt voor een geldig exemplaar.
- Kloppen de gegevens? Vergelijk de oppervlakte en het aantal kamers met de nota simple uit het eigendomsregister en met de gegevens van het kadaster. Grote verschillen wijzen soms op een uitbouw zonder vergunning.
- Energielabel. Bij verkoop en verhuur hoort ook een geldig energielabel voor de woning in Spanje. Dat is een apart document, met een eigen technicus.
- Staat van de woning. Een cédula zegt niets over vocht, scheuren of verouderde installaties. Daarvoor is een bouwkundige keuring in Spanje bedoeld.
Een geldige cédula of declaración responsable betekent ook niet automatisch dat elk deel van de woning legaal is gebouwd. Een overkapt terras of een zwembad zonder vergunning valt er buiten. Laat uw advocaat daarom ook de stedenbouwkundige situatie bij de gemeente controleren.
Veelgestelde vragen
Is de cédula de habitabilidad overal in Spanje verplicht?
Nee. OCU telde in maart 2026 acht regio’s die de cédula nog eisen, waaronder Catalonië en de Balearen. Andalusië kent hem niet en de regio Valencia werkt sinds 2021 met een declaración responsable.
Hoe lang is een cédula geldig?
Dat verschilt per regio. In Catalonië is een cédula voor nieuwbouw 25 jaar geldig en voor tweede bewoning 15 jaar. Op de Balearen is het 10 jaar.
Kan ik een woning kopen zonder cédula?
In regio’s waar de cédula verplicht is, kan de verkoop vastlopen bij de notaris en krijgt u moeilijk nutscontracten op uw naam. Laat de verkoper zorgen voor een geldig document vóór de overdracht.
Wie betaalt de cédula bij verkoop?
Daar bestaat geen landelijke regel voor. Omdat de woning bij de overdracht een geldig document moet hebben, regelt de verkoper het vaak, maar dat is een afspraak en geen vaststaand recht. Leg daarom in het koopcontract vast wie de technicus en de leges betaalt.
Bronnen
- OCU: Comunidades autónomas que exigen cédula de habitabilidad (maart 2026)
- Generalitat de Catalunya: Cédula de habitabilidad de segunda ocupación
- Normatia: Catalaans decreet bewoonbaarheid, hoofdstuk II (artikelen 9 en 11)
- Mallorca.com: Cédula de habitabilidad Mallorca
- Iberley: Ley 5/2018 de la vivienda de las Illes Balears, artikel 16
- Derecho Local: Decreto 12/2021, declaración responsable primera ocupación y sucesivas (Comunitat Valenciana)
- BOE: Resolución de 4 de marzo de 2026 (Decreto 10/2021, artikel 23.e)
- Administración Pública: Primera ocupación por declaración responsable per regio
- Gunnercooke: Habitation certificates across Spain (maart 2026)
- Spanish Property Insight: Declaration of responsibility for the first occupation licence in Andalusia (2020)
- Región de Murcia (CARM): documentatie ocupatievergunningen en declaración responsable
- The Local: How to get Spain’s certificate of liveability (december 2023)
